Twee voor de prijs van één?
Mensen worden steeds ouder, en steeds gezonder ouder. En dat is een positieve evolutie! Dat komt deels omdat er de voorbije decennia veel aandacht ging naar preventie voor gezonde longen (minder roken, minder luchtvervuiling) en een gezond hart (voldoende bewegen, geen overgewicht). Maar we mogen natuurlijk ook onze hersenen niet vergeten. Want wat zouden we zonder zijn?
Tegen dementie bestaat helaas nog geen medicijn. Hebben we dan helemaal niets in de pap te brokken tegen deze ziekte? Toch wel! Het wordt steeds duidelijker dat het risico op dementie op hoge leeftijd stevig verlaagd kan worden door een hersengezonde leefstijl te hanteren. Maar liefst 45% van de gevallen van dementie zou vertraagd of mogelijks vermeden kunnen worden door het verbeteren van onze leefstijl.
Een eenvoudige regel daarbij is: Goed voor je hart = goed voor je hersenen. Twee voor de prijs van één dus!
Maar hoe doe je dat dan? 10 eenvoudige tips helpen je op weg!
- Eet je gezond
De mediterrane keuken is goed voor je algemene gezondheid. Landen als Spanje, Italië en Griekenland bijvoorbeeld gebruiken minder vlees en suikers dan onze Westerse keuken. Ze eten meer vis, groenten, noten en fruit en gebruiken olijfolie in plaats van boter. Deze voedingsmiddelen die rijk zijn aan eiwitten, gezonde vetten, vezels en boordevol vitaminen en mineralen zitten, zorgen voor een lager risico op hartaanvallen en suikerziekte en helpt zo ook onze hersenen in vorm te blijven. Lekker en gezond!
- Blijf sociaal actief
Een sterk sociaal netwerk is een krachtig medicijn voor lichaam en geest! Het beschermt tegen depressie, hartziekten en zelfs dementie. Wist je dat eenzaamheid net zo schadelijk kan zijn als roken, met een hoger overlijdensrisico. Hoe meer je dus deelneemt aan het verenigingsleven bijvoorbeeld, hoe beter je beschermd bent. Niet alleen blijf je mentaal en fysiek actiever, het vermindert ook stress, allemaal zaken die je brein gezond houden. Kortom, investeer in je sociale leven – het is een van de beste dingen die je voor je gezondheid kunt doen!
- Als je je hersenen hoort kraken, zijn ze goed bezig
"Use it or lose it!" Dit geldt niet alleen voor spieren, maar ook voor je brein. Hoe meer je je hersenen uitdaagt, hoe sterker en scherper ze blijven. Nieuwe dingen leren, zoals een taal of deelnemen aan een leesclub, is heel krachtig voor je mentale gezondheid. Simpelweg eindeloos sudoku’s of kruiswoordraadsels oplossen? Leuk, maar heeft weinig impact op je brein omwille van de repetitieve stimulatie van de hersenen. Stimuleer je hersenen op een manier die energie geeft – dat is de sleutel tot een veerkrachtig brein!
- Drink je gezond
Alcohol is overal aanwezig: een etentje of feestje zonder drank voelt bijna ongewoon. Maar laten we eerlijk zijn: alcohol is een gif. En toch staat het gewoon in de supermarkt. De boodschap is duidelijk: hoe minder je drinkt, hoe beter. Minder alcohol betekent een gezonder hart, scherpere hersenen en een lager risico op dementie. Laat het glas in dit geval dus halfvol! Plan bijvoorbeeld wekelijks een alcohol-pauze in van enkele dagen of doe mee aan Tournée Minerale.
- Tussen je twee oren, zitten onze hersenen
Goed kunnen horen is niet alleen belangrijk voor een vlotte communicatie, maar ook voor je hersengezondheid. Onderzoek toont aan dat gehoorverlies een grotere risicofactor voor dementie is dan bijvoorbeeld hoge bloeddruk of roken. Mogelijks omdat de hersenen harder moeten werken om verstoorde geluiden te verwerken, waardoor ze sneller overbelast raken. Gehoorverlies kan ook een symptoom zijn van een onderliggende oorzaak die de hersenen aantast. Besteed dus aandacht aan een goed gehoor. Een goed gehoor, eventueel ondersteund met steeds kleinere en minder zichtbare hoortoestellen, lijken namelijk niet alleen de levenskwaliteit te verbeteren, maar ook het risico op dementie te verlagen. Ja, je hebt het goed gehoord!
- Niet te hoog, niet te laag, mikken op 120/80
Een gezonde bloeddruk is belangrijk voor je algehele welzijn en ondersteunt vooral de werking van je hersenen. Die zijn namelijk erg actief en vragen een goede doorbloeding via duizenden fijne bloedvaatjes. Regelmatig je bloeddruk laten meten is een eenvoudige manier om je gezondheid in de gaten te houden. Is je bloeddruk iets te hoog? Dan kun je met kleine aanpassingen in je leefstijl vaak al veel bereiken – en soms is medicatie nodig. Hoe dan ook: op tijd bijsturen loont, ook voor je brein.
- Stap je gezond
Bewegen houdt niet alleen je lichaam fit, maar versterkt ook je hart en bloedvaten – wat een directe impact heeft op je hersengezondheid. Zoals het oude gezegde luidt: – een gezonde geest in een gezond lichaam. En het mooie is: je hoeft niet meteen groots te beginnen. Begin klein en maak het vooral leuk voor jezelf. Het belangrijkste is dat je dagelijks probeert te bewegen.
- Fruit, elke dag graag
Gezonde voeding, met voldoende fruit, is essentieel voor je hersengezondheid. De Hoge Gezondheidsraad adviseert minstens 250 gram fruit per dag, oftewel twee grote stuks zoals een appel of een peer. Kies voor vers fruit en laat ingeblikte of geperste varianten liever links liggen. Gaan met die banaan!
- Zitten of staan, het maakt verschil
Doe een keer de oefening en schrijf gedurende een week op hoeveel uur per dag je zittend doorbrengt. Het zullen er veel zijn, meer dan je op het eerste gezicht vermoedt. Waar vroeger beweging veel meer ingeburgerd zat in ons dagelijkse leven, leiden we nu een sterk sedentair bestaan. En dat brengt schade toe aan ons lichaam: lager mentaal welbevinden, meer risico op cardiovasculaire aandoeningen… Het heeft een negatieve impact op onze hart- en hersengezondheid. Ga dus af en toe eens rechtstaan, doorbreek je zitgedrag en loop wat rond.
- Gebruik je gezond verstand
Werken aan hersengezondheid komt vooral neer op aandacht voor een goed hart, nieuwsgierig blijven en sociaal actief zijn. Naar andere factoren wordt nog volop onderzoek gedaan. In de media duiken soms nieuwtjes op. Zo zou chocolade of dagelijks naar de sauna gaan, goed zijn voor je hersenen. Neem die berichten steeds met een korreltje zout. Niet letterlijk natuurlijk, want zout is slecht voor je bloeddruk.
De campagne is het een gevolg van het recent gegroeide inzicht uit wetenschappelijk onderzoek dat tot wel 45% van de toekomstige dementie vermeden of vertraagd kan worden door nu in te zetten op een hersengezonde leefstijl. Het is nooit te vroeg, maar ook nooit te laat om daar werk van te maken.